NewGreen - architekt krajobrazu

Czas na ogród

projektowanie ogrodów | architektura krajobrazu

Visit Us On FacebookVisit Us On Google PlusVisit Us On TwitterCheck Our FeedVisit Us On LinkedinVisit Us On Pinterest

Rośliny o owocach dekoracyjnych jesienią i zimą. Cz. 3

Rośliny o dekoracyjnych owocach

W poprzednich częściach cyklu artykułów prezentujących rośliny o dekoracyjnych owocach przedstawiliśmy gatunki drzew, krzewów oraz pnączy, które jesienią i zimą zdobią ogród owocami w kolorze czerwonym (część 1), pomarańczowym, żółtym i różowym (część 2). W tej części prezentujemy przegląd gatunków rodzących owoce w kolorze białym, niebieskim i czarnym, a także te, których ozdobę stanowią owoce suche.

 

1. jarząb Koehnego Fot. Agata Zambrzycka 2. Śnieguliczka Doorenbosa Fot. Agata Zambrzycka 3. Dereń biały Fot. pl.wikipedia.org

Rośliny o owocach biłych

Jarząb kaszmirski (Sorbus cashmiriana) i jarząb Koehnego (Sorbus koehneana) tworzą owoce kształtem bardzo podobne do owoców naszej popularnej jarzębiny i podobnie jak u niej zebrane są one w duże (średnicy  około 10 cm) baldachogrona, długo zdobiące rośliny. Jednak u wymienionych gatunków jagody są białe, a w przypadku jarzębu kaszmirskiego są one osadzone na czerwonych szypułkach, pięknie kontrastujących z barwą owoców.

Śnieguliczka Doorenbosa (Symphoricarpos ×doorenbosii) tworzy białe kuliste owoce, średnicy około 1 cm (u niektórych odmian owoce są większe), długo zdobiące krzewy – zwykle do pierwszych silnych mrozów, niekiedy dłużej (nawet przez całą zimę). Gatunek ten wspaniale prezentuje się na ciemnym tle, wówczas dobrze wyeksponowane są białe owoce, pozostające na bezlistnych pędach. Najbardziej popularną odmianą o dużych i licznych owocach jest `White Hedge`.

Dereń biały (Cornus alba) między sierpniem, a październikiem zawiązuje białe okrągłe owoce (średnicy 0,6 – 0,8 cm), zebrane na końcach pędów.

 

Rośliny o niebieskich owocach, newgreen.pl

1. Palecznik chiński Fot. www.islandnet.com 2. Mahonia pospolita Fot. www.sevenoaksnativenursery.com 3. Winnik wiechowaty Fot. www.atreeaday.com 4. Winobluszcz pięciolistkowy Fot. Agata Zambrzycka 5. Winnik zmienny Fot. en.hortipedia.com

Rośliny o owocach niebieskich

Palecznik chiński (Decaisnea fargesii) to kolekcjonerski krzew, przyciągający uwagę niezwykle oryginalnymi owocami. Owocostany to strąkopodobne mięsiste torebki długości około 10-15 cm, zwisają po 1–3 sztuki na wspólnej szypułce i co najważniejsze – są one intensywnie niebieskie, wyglądają jakby były zrobione z zamszu. Ciekawostką jest również to, iż są one jadalne. Dojrzewają w październiku i stanowią niezwykłą jesienną atrakcję ogrodu.

Mahonia pospolita (Mahonia aquifolium) tworzy granatowe, pokryte niebieskim nalotem jagody, (średnicy około 0,5 cm, lekko wydłużone) zebrane w grona. Owoce pięknie kontrastują z czerwieniejącymi jesienią liśćmi. Dojrzewają one we wrześniu i stanowią ozdobę rośliny do późnej jesieni. Są chętnie zjadane przez ptaki.

Symplokos wiechowaty (Symplocos paniculata) to rzadki krzew, dekoracyjny przede wszystkim z niezwykle oryginalnej barwy owoców. Owoce są jajowate, średnicy około 1 cm, o niespotykanym metalicznie niebieskim kolorze. Licznie pojawiają się na roślinie, zdobiąc ją do początków zimy (jeszcze po opadnięciu liści). Są chętnie jedzone przez ptaki, więc przeważnie znikają już wczesną zimą, niekiedy nawet wcześniej. Z uwagi na konieczność krzyżowego zapylenia, należy sadzić obok siebie co najmniej 2 egzemplarze tego gatunku.

Winobluszcze. Te popularne u nas pnącza jesienią zdobią niewielkie (średnicy około 0,6 cm), okrągłe owoce, wabiące do ogrodu ptaki. Dojrzewają one we wrześniu lub październiku, są ciemnoniebieskie i wspaniale kontrastują z intensywną czerwienią jesiennych liści. Niekiedy zostają na roślinie jeszcze po opadnięciu liści. Gatunki u nas uprawiane to winobluszcz pięciolistkowy (Parthenocissus quinquefolia), winobluszcz zaroślowy (Parthenocissus inserta) i winobluszcz trójklapowy (Parthenocissus tricuspidata).

Winnik zmienny (Ampelopsis glandulosa syn. A. glandulosa) to kolejne pnącze rodzące owoce w niebieskim kolorze. Mają one postać drobnych jagód (średnicy 0,6 – 0,8 cm) zebranych w grona. Owoce są błyszczące, drobno nakrapiane, zmieniają barwę w czasie dojrzewania – przybierają kolory  od jasnoniebieskiego, przez turkus, purpurę po fioletowy, przy czym w owocostanie przeważnie znajduje się kilka kolorów jednocześnie. Owoce dojrzewają na przełomie września i października, w łagodne zimy mogą się utrzymywać dłużej na roślinie.

 

1. Ligustr pospolity Fot. www.extension.org 2. Kalina hordowina Fot. plants.bachmanslandscaping.com 3. Aronia czrnoowocowa Fot. Agata Zambrzycka 4. Okółkowiec czteropłatkowy Fot. citybirder.blogspot.com

Rośliny o owocach czarnych 

Ligustr pospolity (Ligustrum vulgare) to pospolity krzew, często sadzony w zieleni osiedlowej (zwykle jako żywopłoty). Na końcach pędów tworzy on czarne, błyszczące owoce (średnicy 0,6-0,8 cm) zebrane w stożkowate grona długości około 4-6 cm. Dojrzewają one na przełomie września i października i długo pozostają na roślinie (często aż do wiosny) stanowiąc pokarm dla ptaków.

Kalina hordowina (Viburnum lantana) przykuwa uwagę swoimi ciekawymi owocostanami. Pojedyncze owoce są elipsoidalne, lekko spłaszczone (długości około 0,7-1 cm), początkowo intensywnie czerwone, po dojrzeniu czarne, przy czym jesienią często spotyka się w jednym owocostanie owoce zarówno czerwone jak i czarne. Owoce są chętnie zjadane są przez ptaki, przez co dość szybko znikają z krzewu.

Aronia czarnoowocowa syn. Aronia czarna (Aronia melanocarpa) tworzy liczne czarne (do 1 cm średnicy) owoce, ładnie kontrastujące z czerwieniejącymi jesienią liśćmi. Dojrzewają one w drugiej połowie sierpnia lub we wrześniu i zwykle nie utrzymują się do zimy. Są chętnie zjadane przez ptaki, ale znajdują również zastosowanie w kuchni – wykorzystuje się ją do produkcji soków, dżemów, galaretek, nalewek i win, a także w medycynie.

Okółkowiec czteropłatkowy syn. Różowiec biały  (Rhodotypos scandens) to rzadko u nas spotykany, kolekcjonerski krzew. Jesienią roślinę zdobią ciekawe, choć niewielkie owocostany, składające się z czterech czarnych błyszczących pestkowców (około 1 cm średnicy każdy), otoczonych zasuszonym kielichem. Owoce długo pozostają na krzewie, często aż do wiosny.

 

Rośliny o dekoracyjnych suchych owocostanach, newgreen.pl

1. Katalpa Fot. historicgardens.wordpress.com 2. Platan klonolistny Fot. wnmu.edu 3. Ambrowiec amerykański Fot. oregonstate.edu 4. Glediczja trójcierniowa Fot. thelifeofyourtime.wordpress.com 5. Sumak octowiec Fot. en.wikipedia.org 6. Moszenki południowe Fot. en.bestpicturesof.com 7. Mydleniec wiechowaty Fot. en.bestpicturesof.com 8. Kłokoczka południowa Fot. www.sagen.at 9. Powojnik Fot. www.sbs.utexas.edu

Rośliny o dekoracyjnych suchych owocach

Katalpa syn. Surmia. Zimową atrakcją tego drzewa są owoce przypominające długie, cienkie strąki (w rzeczywistości są to strąkokształtne torebki) długości około 20-40 cm (niekiedy nawet dłuższe). Bardzo długo pozostają one na drzewie – zwykle do późnej wiosny. Takie owoce są ozdobą wszystkich uprawianych u nas gatunków katalpy, a są to: katalpa bignoniowa syn. katalpa zwyczajna (Catalpa bignonioides), katalpa pośrednia (Catalpa ×erubescens), katalpa wielkokwiatowa syn. katalpa okazała (Catalpa speciosa) oraz katalpa żółtokwiatowa (Catalpa ovata). Nie wszystkie odmiany katalp kwitną, na przykład odmiana katalpy bignoniowej `Nana` tworzy kwiatów, a zatem nie zawiązuje także owoców.

Glediczja trójcierniowa syn. iglicznia, trójiglicznia (Gleditsia triacanthos) tworzy długie (nawet do 40 cm długości), szerokie, spłaszczone i dekoracyjnie poskręcane strąki. Są one błyszczące, początkowo czerwone, później brązowe, pozostają na drzewie aż do wiosny, często jeszcze wczesnym latem pozostają ubiegłoroczne owoce. Należy pamiętać, iż popularna odmiana `Sunburst` nie zawiązuje owoców.

Platan klonolistny (Platanus hispanica) zawiązuje drobne owoce (orzeszki), zebrane w kuliste owocostany (średnicy 2-3 cm) zwisające na długich szypułkach – wyglądają jak pompony zawieszone na drzewie. Pozostają one na drzewie aż do wiosny (pod koniec zimy rozpadają się).

Ambrowiec amerykański syn. ambrowiec balsamiczny (Liquidambar styraciflua) tworzy kuliste owocostany (złożone ze zdrewniałych torebek), wyglądające jak kolczaste kulki (średnicy około 3 cm), zwisające na długich szypułkach. Owocostany podobne jak u platana i również pozostają na drzewie przez całą zimę.

Sumak octowiec syn. sumak odurzający (Rhus typhina). Na żeńskich egzemplarzach już w lipcu pojawiają się ciekawe owocostany, które zdobią drzewo przez całą zimę. Owoce to drobne, gęsto owłosione pestkowce, zebrane w zbite duże purpurowo-amarantowe wiechy, „stojące” na końcach pędów.

Moszenki południowe (Colutea arborescens) zawiązują liczne owoce w postaci dużych (długości 6-8 cm) pęcherzowato rozdętych strąków o cienkich ścianach. Początkowo są one żółtozielone, po dojrzeniu zaczerwienione, z czasem zaś szarzeją, a ścianki owoców stają się lekko prześwitujące. Owoce pozostają na krzewie do wiosny.

Mydleniec wiechowaty  syn. roztrzeplin wiechowaty (Koelreuteria paniculata) tworzy owoce nieco podobne do poprzedniego gatunku – rozdęte, trzykomorowe, torebki zebrane w duże szeleszczące wiechy (do 40 cm długości). Pojawiają się one we wrześniu-październiku, początkowo są one jasnozielone, z czasem brązowo różowe, a w końcu brązowe. Długo utrzymują sie na drzewie zimą.

Kłokoczka południowa  (Staphylea pinnata) swoją polską nazwę zawdzięcza właśnie swoim owocom, charakterystycznie „klekoczącym” pod wpływem podmuchów wiatru. Owoc kłokoczki to rozdęta, cienkościenna, kulista, niekiedy sercowata torebka (długości około 3-5 cm), w której znajduje się kilka (zwykle 2-4, niekiedy nawet 7) jasnobrązowych, błyszczących nasion (średnicy do 1 cm). Torebka początkowo jest jasnozielona, z czasem staje się słomkowożółta lub pomarańczowo-brunatna. Owoce dojrzewają w X. Nasiona kłokoczki to przysmak ptaków, a także wiewiórek i innych drobnych gryzoni.

Powojniki (Clematis). Wiele powojników (zarówno pnączy jak i bylinowych) po kwitnieniu zawiązuje dekoracyjne owocostany – główkowate,  puszyste, „perukowate”, złożone z licznych drobnych niełupek, często pozostające na roślinach przez zimę.