NewGreen - architekt krajobrazu

Czas na ogród

projektowanie ogrodów | architektura krajobrazu

Visit Us On FacebookVisit Us On Google PlusVisit Us On TwitterCheck Our FeedVisit Us On LinkedinVisit Us On Pinterest

Uncategorized

Wawrzynek wilczełyko

wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum)

 

Niewysoki krzew o wyprostowanych, rzadko rozgałęzionych pędach, dekoracyjny przede wszystkim z intensywnie pachnących kwiatów, pojawiających się wczesną wiosną, a przy łagodnej pogodzie – już pod koniec zimy (w styczniu). W Polsce występuje na stanowiskach naturalnych, najczęściej w cienistych lasach liściastych i zaroślach, bądź też w pobliżu cieków wodnych, objęty jest ochroną gatunkową

LIŚCIE: matowozielone, od spodu sinawe, jajowato-lancetowate, (długości 4 – 8 (12) cm i 2 cm szerokości), wyrastają gęsto w górnej części pędów, jesienią dosyć wcześnie żółkną i opadają. Roztarte liście wydają silny, nieprzyjemny zapach

KWIATY: (I) II/III-IV (V), różowo-liliowe (u odmian też białe), bezpłatkowe (pozbawione płatków korony), czterokrotne – składają się z 4 płatkokształtnych działek kielicha zrośniętych w rurkę, do 1 – 1,5 cm średnicy, gęsto osadzone wzdłuż zeszłorocznych pędów (wyrastają zwykle po 2-3 sztuki w kątach zeszłorocznych, opadłych, liści), intensywnie słodko pachnące, rozwijają się przed rozwojem liści, miododajne

OWOCE: czerwone (u odmian też żółte), soczyste kuliste pestkowce, średnicy około 0,8 – 1 cm, po dojrzeniu (czerwiec – lipiec) stosunkowo szybko opadają. Owoce silnie trujące (podobnie jak pozostałe części rośliny), jednak niegroźne dla ptaków

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość 1,2 -1,5 (2) m, szerokość 1 m,  tempo wzrostu powolne

MROZOODPORNOŚĆ: całkowita

STANOWISKO:  zacienione lub półcieniste, chłodne

GLEBA: żyzna, próchnicza, świeża, stale lekko wilgotna (ale nie podmokła), najlepiej o odczynie zasadowym, choć udaje się też na glebach o odczynie obojętnym, natomiast źle rośnie na glebach kwaśnych. Nie lubi długotrwałych susz, ani nagrzewających się gleb

CIĘCIE: nie lubi cięcia, źle po nim odrasta

ROZMNAŻANIE: z nasion wysianych zaraz po zbiorze (VI-VII) lub wiosną, po wcześniejszej kilkutygodniowej chłodnej stratyfikacji. Niekiedy daje samosiewy, można więc pobrać siewki spod krzewu. Wawrzynka rozmnaża się też z sadzonek lub przez szczepienie, jednak tę metodę zaleca się fachowcom.

 

ZASTOSOWANIE:

  • Przeważnie sadzony w ogrodach przydomowych jako cenny akcent wiosennych rabat. Ze względu na bardzo wczesną porę kwitnienia, a także intensywnie pachnące kwiaty rozwijające się przed pojawieniem się liści, najlepiej sadzić go w pobliżu wejścia do domu, bądź w pobliżu okien. Dobrze komponuje się z wcześnie kwitnącymi roślinami ogrodowymi i krzewami. Raczej unikać sadzenia go w ogrodzie, z którego korzystają dzieci, gdyż jego barwne owoce są toksyczne;
  • Roślina o dekoracyjnych owocach, jednak są one silnie trujące;
  • Ze względu na niewielkie rozmiary, może być uprawiana w pojemnikach, jednak poza okresem kwitnienia je wyróżnia się specjalnymi walorami dekoracyjnymi;
  • Roślina miododajna, stanowi cenne źródło pokarmu dla budzących się po zimie pszczół (jeden z najwcześniej kwitnących krzewów krajowych – niekiedy kwitnie już zimą);
  • Kora wawrzynka stosowana była w medycynie ludowej jako środek uśmierzający ból.

 

UWAGI:

  • Roślina śmiertelnie trująca (wszystkie jej części) – zarówno dla ludzi jak i innych ssaków (dla człowieka śmiertelną dawką może być zjedzenie już kilku owoców wawrzynka);
  • Owoce nie są trujące dla ptaków;
  • Intensywny zapach kwiatów – choć bardzo ładny – może powodować u osób uczulonych lub wrażliwych bóle głowy i nudności. U osób uczulonych sam kontakt z tkankami rośliny może podrażniać skórę;
  • Jeśli zapewnimy mu odpowiednie stanowisko jest krzewem niewymagającym;
  • Źle znosi przesadzanie, należy więc rozważnie wybierać dla niego miejsce w ogrodzie;
  • Wawrzynek nie lubi przycinania, po przycięciu krzew nie zagęszcza się i z trudem odrasta.

 

ODMIANY:

  •  `Alba` syn. Daphne mezereum f. alba – forma o białych kwiatach i żółtych owocach. Pokrój nieco bardziej zwarty i gęsty niż u gatunku, osiąga 1 m wysokości przy nieco mniejszej szerokości – około 0,8 m
  • `Alba Plena` – kwiaty białe, większe niż u gatunku, kwitnie obficie
  • `Aureomarginata` – liście ciemnozielone z wąskim żółtym brzegiem
  • `Marianni` – liście zielone, grubo żółto obrzeżone 
  • `Rubra` – kwiaty różowofioletowe, owoce czerwone, wzrost nieco silniejszy niż u gatunku – dorasta do 1,3 m wysokości i 1 m szerokości

 


Czytaj więcej...

Aster nowoangielski

aster nowoangielski (Aster novae-angliae)

syn. marcinek, michałek, aster amerykański

 

Aster bylinowy o wyprostowanym, zwartym pokroju, tworzy mocne, sztywne, zwykle nieliczne pędy, na szczycie silnie rozgałęzione, zakończone kwiatostanem w formie baldachokształtnej wiechy

LIŚCIE: ciemnozielone, wąskolancetowate, pokryte szarawym kutnerem, gęsto osadzone na sztywnej, szorstko owłosionej łodydze, liście i pędy pokryte krótkimi szorstkimi włoskami, jesienią nie przebarwiają się

KWIATY: (VIII) IX – X/XI, kwiaty rurkowate tworzą żółte środki, otaczają je kwiaty języczkowate w kolorze różowym, czerwonym, niebieskim, fioletowym lub białym (u odmian też półpełne ). Koszyczki kwiatowe średnicy 2,5 do 5 cm, zebrane w luźne, silnie rozgałęzione baldachowate wiechy, średnicy około 25 cm. Wieczorami oraz w czasie deszczu koszyczki kwiatowe zamykają się. Kwiaty miododajne

OWOCE: bez znaczenia dekoracyjnego, zaleca się skracanie pędów kwiatowych po kwitnieniu aby zapobiec samosiewom

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość (60) 100 – 150 (200) cm, szerokość 50 – 80 cm, zalecana rozstawa sadzenia (w zależności od odmiany) –  3 – 5 szt./m2, tempo wzrostu średnie

MROZOODPORNOŚĆ: całkowita

STANOWISKO:  słoneczne (znosi też w lekki półcień), ciepłe

GLEBA: żyzna, umiarkowanie wilgotna, dobrze znosi okresowe susze (ze względu na głęboki system korzeniowy), przepuszczalna, na glebach ciężkich pędy mają tendencję do pokładania się,  wapienna, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym

CIĘCIE: Po kwitnieniu należy skracać pędy kwiatowe

ROZMNAŻANIE: przez podział karpy wiosną (IV/V) lub z nasion wysiewanych wczesną wiosną. Amatorsko można też rozmnażać, ukorzeniając sadzonki pędowe pobierane z wierzchołków pędów w V – VI.

 

ZASTOSOWANIE:

  • Wartościowa roślina do terenów miejskich, zieleni parkowej, a także ogrodów prywatnych – nie powinno jej zabraknąć w ogrodach rustykalnych, ogrodach naturalistycznych, czy ogrodach w stylu angielskim;
  • Ta okazała jesienna bylina, może być sadzona na słonecznych rabatach, jako tło dla niższych bylin, a także przy ogrodzeniach i jako roślina parawanowa;
  • Nie nadaje się na kwiat cięty (w przeciwieństwie do większości innych astrów bylinowych – np. astra nowobelgijskiego, astra wrzosolistnego, astra gładkiego czy astra gawędki), gdyż po ścięciu koszyczki kwiatowe zamykają się;
  • Roślina miododajna.

 

UWAGI:

  • Roślina łatwa w uprawie o stosunkowo małych wymaganiach uprawowo-pielęgnacyjnych;
  • Na stanowiskach zacienionych oraz zbyt suchych często bywa atakowany przez choroby grzybowe (mączniaka prawdziwego, szarą pleśń, plamistość liści), choć aster nowoangielski uchodzi za stosunkowo odpornego na mączniaka w porównaniu z innymi astrami bylinowymi;
  • Tworzy głęboki system korzeniowy, dzięki czemu jest dosyć odporny na okresowe susze (w przeciwieństwie do podobnego astra nowobelgijskiego) – należy o tym pamiętać przy przesadzaniu rośliny;
  • Nie tworzy podziemnych kłączy, przez co nie rozrasta się tak silnie, jak inne astry bylinowe (np. aster nowobelgijski, czy aster krzaczasty) i nie stanowi konkurencji dla sąsiadujących bylin;
  • Liście niekiedy zasychają od dołu, dlatego też – szczególnie jeśli nie rośnie w optymalnych warunkach – zaleca się sadzić go z tyłu rabat, bądź podsadzać niższymi bylinami, które zasłonią bezlistne od dołu łodygi;
  • Zwykle sztywne pędy nie wymagają podpierania (znacznie rzadziej niż podobny gatunek – aster nowobelgijski), jednak jeśli rośnie na glebach zbyt ciężkich, bądź na stanowiskach wietrznych, pędy mogą pokładać się;
  • Bylina trwała, w sprzyjających warunkach może rosnąć w jednym miejscu nawet 10 lat, bądź dłużej – gdy roślina zacznie słabiej kwitnąć to sygnał, że należy ją odmłodzić – po wykopaniu karpy wiosną (IV/V) należy oddzielić najmłodsze (zewnętrzne) jej części, usuwając część środkową (najstarszą).

 

ODMIANY:

  • ‘Andenken an Alma Pötchke’ (syn. `Alma Pötchke’) – kwiaty intensywnie różowe, wys. 100 – 120 cm, odmiana odporna na choroby grzybowe
  • `Andenken an Paul Gerber` (syn. `Paul Gerber’) – kwiaty ciemne fioletowoczerwone, wys. 140 – 150 cm
  • `Autumn Snow` (syn. `Herbstschnee`) – kwiaty białe, duże (do 7 cm średnicy), wys. 120 – 130 cm
  • `Barr`s Blue` - kwiaty fioletowoniebieskie, półpełne, wys. 120 – 140 cm
  • `Barr`s Pink` - kwiaty liczne,  jaskraworóżowe, w pąkach karminowe, półpełne, wys. 120 – 150 cm
  • `Harrington`s Pink` - kwiaty łososiowo-różowe, półpełne, wys. 120 – 150 cm, odmiana odporna na choroby grzybowe
  • `Lye and Beauty` - kwiaty liliowo-różowe, wys. 170 cm
  • ‘Purple Dome’ – kwiaty liczne, intensywnie ciemnofioletowe, półpełne, odmiana niewysoka – dorasta do 40 – 50 cm wysokości, odmiana wytrzymała
  • `Rosa Sieger` – kwiaty jasnoróżowe, w pąkach ciemniejsze, liczne, półpełne, wys. 140 – 150 cm, odmiana zdrowa
  • `Roter Stern` - kwiaty karminowe, wys. 140 – 150 cm
  • `Rubinschatz` - kwiaty intensywnie karminowoczerwone, półpełne, wys. 100 – 130 cm
  • ‘Rudelsburg’ – kwiaty łososioworóżowe, wys. 100 cm
  • ‘Septemberrubin’ (syn. `September Ruby`) – kwiaty ciemne purpurowoczerwone, wys. 120 – 140 cm

 

GATUNKI POKREWNE:


Czytaj więcej...

Aster nowobelgijski

aster nowobelgijski (Aster novi-belgii)

syn.  marcinek, michałek, aster wirginijski

 

Okazały aster bylinowy o wzniesionym kępiastym pokroju, tworzy cienkie, silnie rozgałęzione pędy, zakończone luźnymi wiechami licznych kwiatów. To jedna z podstawowych jesiennych bylin, zdobiących nasze ogrody

LIŚCIE: ciemnozielone, szerokolancetowate, liście i pędy gładkie (nie pokryte włoskami), jesienią nie przebarwiają się

KWIATY: VIII/IX – X (XI), kwiaty rurkowate tworzą żółte oczka, które otaczają kwiaty języczkowate w różnych odcieniach koloru różowego, niebieskiego lub fioletowego, a także czerwonego lub białe, pojedyncze (u odmian też półpełne). Kwiaty średnicy około 3 do 6 cm,  liczne, osadzone na silnie rozgałęzionych pędach (ukazują się na prawie całej wysokości rośliny), zebrane w luźne wiechy do 10 – 30 cm średnicy. Kwiaty miododajne

OWOCE: bez znaczenia dekoracyjnego, zaleca się skracanie pędów kwiatowych po kwitnieniu aby uniknąć samosiewów

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość, w zależności od odmiany, od (40) 60 do 160 (180, a nawet 200) cm, szerokość 45 – 90 cm, zalecana rozstawa sadzenia (w zależności od odmiany) – 3 – 5 szt./m2, wzrost szybki i bujny

MROZOODPORNOŚĆ: całkowita

STANOWISKO:  słoneczne lub nieznacznie zacienione, chłodne (nie lubi stanowisk zbyt ciepłych)

GLEBA: żyzna, średnio wilgotna – wilgotna, piaszczysto-gliniasta (nie lubi gleb zbyt piaszczystych, łatwo przesychających), o odczynie obojętnym

CIĘCIE: Po przekwitnięciu należy skrócić pędy, w przeciwnym razie może dawać samosiewy

ROZMNAŻANIE: przez podział karpy wiosną (IV/V – można to połączyć z odmładzaniem roślin), lub przez wysiew nasion wczesną wiosną. Amatorsko bywają też rozmnażane przez wierzchołkowe sadzonki pędowe (długości około 10 cm, pobierane w V/VI)

 

ZASTOSOWANIE:

  • To jedna z najbardziej okazałych jesiennych bylin ogrodowych, zdobiących nasze ogrody. Posadzona z tyłu rabaty stanowi efektowne tło dla niższych bylin ogrodowych, może też być sadzona przy ogrodzeniach i jako roślina parawanowa (ze względu na tendencję do gubienia dolnych liści, warto podsadzać ją niższymi roślinami). Nieodzowna roślina w ogrodach w stylu wiejskich, z powodzeniem może też być sadzona w ogrodach angielskich, a także ogrodach naturalistycznych;
  • Nadaje się na kwiat cięty;
  • Roślina miododajna.

 

UWAGI:

  • Roślina łatwa w uprawie o niewielkich wymaganiach uprawowo-pielęgnacyjnych;
  • Astry nowobelgijskie są wrażliwe na mączniaka prawdziwego, szczególnie jeśli rosną na stanowiskach zbyt suchych, dlatego też w okresach suszy należy je systematycznie podlewać. Przy nieodpowiednich warunkach mogą być atakowane także przez inne choroby grzybowe – szarą pleśń, plamistość liści;
  • Wytwarza liczne pędy podziemne (rozłogi), dzięki którym bujnie i szybko rozrasta się – niekiedy bywa rośliną ekspansywną i może zagłuszać sąsiadujące byliny;
  • Płytko korzeni się, zatem bryła korzeniowa jest podatna na przesychanie w okresach suszy;
  • Wykazuje tendencję do gubienia dolnych liści, dlatego też zaleca się sadzić go jako tło dla niższych bylin, które będą zasłaniać nasady łodyg;
  • Wysokie odmiany niekiedy mają tendencje do pokładania się, należy je podwiązywać;
  • Jeśli rośnie na odpowiednim stanowisku (wystarczająco zasobnym i wilgotnym)  - może rosnąć 8-10 lat w jednym miejscu, na glebach gorszych szybciej się starzeje, więc częściej wymaga odmładzania – nawet co 3-5 lat (na glebach słabych). Jeśli zauważymy oznaki starzenia się roślin (osłabienie kwitnienia, zamieranie środkowej części karpy), należy je odmłodzić – wiosną (IV/V) po wykopaniu roślin należy oddzielić zewnętrzne (najbardziej żywotne) części karp, a najstarszą (środkową) usunąć;
  • Kwiaty nie zamykają się wieczorami i podczas deszczu (w przeciwieństwie do bardzo podobnego astra nowoangielskiego).

 

ODMIANY:

Na rynku dostępna jest ogromna ilość odmian uprawowych astrów nowobelgijskich. Ze względu na stosunkowo dużą ich podatność na mączniaka, szczególnie cenne są odmiany odporne na choroby grzybowe

  • `Ada Ballard` - kwiaty duże (do 7 cm średnicy), lawendowoniebieskie, wys. 90 cm
  • `Apple Blossom` – kwiaty jasne, kremoworóżowe, półpełne, wys. 70 – 90 cm
  • `Audrey` – kwiaty lawendowoniebieskie, odmiana niska – wys. 35 cm
  • `Blütenmeer` – kwiaty fioletowoniebieskie, liczne, wys. 80 – 100 cm
  • `Chequers` – kwiaty purpurowofioletowe, wys. 60 cm
  • `Crimson Brocade` – kwiaty karminowoczerwone, półpełne, wys. 80 – 100 cm
  • `Dauerblau` – kwiaty liliowoniebieskie, wys. 120 – 140 cm, odmiana odporna na choroby grzybowe
  • `Eventide` – kwiaty ciemno-fioletowo-niebieskie, półpełne, wys. 100 – 120 cm
  • `Fellowship` – kwiaty jasnoróżowe, duże (do 7 cm średnicy), półpełne, wys. 100 – 120 cm
  • `Freda Ballard` – kwiaty różowoczerwone, półpełne, wys. 90 – 100 cm
  • `Heiderose` - kwiaty jasnoróżowe, wys. 150 cm
  • `Island Bahamas` – kwiaty czerwonoróżowe, odmiana karłowa, dorasta do 30 – 40 cm wysokości
  • `Lisette` – kwiaty różowoczerwone, wys. 70 cm
  • `Little Boy Blue` - kwiaty ciemnoniebieskie, półpełne, odmiana karłowa – osiąga 50-60 cm wysokości
  • `Little Pink Lady` - kwiaty różowe, półpełne, odmiana karłowa – dorasta do 50-60 cm wysokości
  • `Marie Ballard` - kwiaty jasnoniebieskie, półpełne, wys. 90 – 110 cm
  • `Nancy Ballard` - kwiaty malinowo-różowe, półpełne, wys. 100 – 120 cm, odmiana trwała i odporna
  • `Patricia Ballard` – kwiaty ciemnoworóżowe, półpełne, wys. 90 – 110 cm
  • `Professor Anton Kippenberg` - kwiaty niebieskie, odmiana karłowa – dorasta do 35 cm wysokości
  • `Royal Velvet` – kwiaty fioletowe, półpełne, wys. 90 cm
  • `Schneeberg` – kwiaty białe, liczne, wys. 70 – 100 cm
  • `Schöne von Dietlikon` – kwiaty fioletowniebieskie, wys. 80 – 100 cm
  • `White Ladies` – kwiaty białe, półpełne, wys. 90 – 100 cm
  • `Winston Churchill` - kwiaty ciemne różowofioletowe, półpełne, wys. 70 – 90 cm

 

GATUNKI POKREWNE:

 


Czytaj więcej...

Zimowit jesienny

zimowit jesienny (Colchicum autumnale)

 

Znana chyba wszystkim, podstawowa roślina bulwiasta, kwitnąca jesienią, której kwiaty przypominają kwiaty krokusów – są jednak od nich znacznie bardziej okazałe. Gatunek rodzimy, objęty ochroną gatunkową

LIŚCIE: wiosną rozwija się okazała rozeta 3 – 4 (8) wydłużonych, lancetowatych, intensywnie zielonych liści (szerokości do 5 cm, długości do 25 – 30 cm), które na początku lata (zwykle VI) zasychają – wówczas bulwy przechodzą w okres letniego spoczynku

KWIATY: VIII/IX-X, lilaróżowe (u odmian też fioletowe, purpurowe, w różnych odcieniach różu oraz białe, pojedyncze lub pełne), z jednej bulwy wyrasta od kilu do kilkunastu (do 20) lejkowatych kwiatów, wysokości do 20 cm (jesienią liście już nie pojawiają się). Wydłużone kwiaty mają tendencję do pokładania się

OWOCE:  bez znaczenia dekoracyjnego. Nasiona zawiązują się pod ziemią (zalążnia kwiatu ukryta jest w bulwie), trójkomorowe torebki nasienne wyrastają ponad powierzchnię wiosną następnego roku, wraz z rozwojem liści, nasiona dojrzewają wczesnym latem (VI)

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość – liście do 30 (40) cm, kwiaty 10-20 cm; szerokość – rozeta liściowa około 10 cm, kwiaty – około 15 – 30 cm (im dłużej rośnie w jednym miejscu, tym szerzej się rozrasta), bulwy sadzić (w zależności od wielkości bulwy) na głębokość 15 – 20 cm, w odstępach co 20 – 25 cm

MROZOODPORNOŚĆ: całkowita

STANOWISKO: słoneczne, ewentualnie lekko zacienione

GLEBA: żyzna, raczej ciężka – najlepiej gliniasta lub gliniasto-piaszczysta, ale nie podmokła, wiosną wymaga większej wilgotności podłoża, w okresie letniego spoczynku dobrze znosi suszę, bogata w wapń, o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym

CIĘCIE: nie wymaga (żółknących latem liści nie należy wycinać)

ROZMNAŻANIE: przez bulwy przybyszowe, oddzielane od bulw matecznych wykopywanych latem (pod koniec czerwca – po zaschnięciu liści), drobne bulwy przybyszowe sadzimy na głębokość 5 cm (VII – VIII). Można rozmnażać też z nasion (wysiewanych w czerwcu, tuż po zbiorze dojrzałych nasion), jednak nasiona kiełkują długo (dopiero wiosną), a rośliny uzyskane z siewu zakwitają dopiero po kilku latach uprawy (około 5)

 

ZASTOSOWANIE:

  • Jako roślina ozdobna: chętnie sadzony na rabatach bylinowych, w towarzystwie bylin kwitnących jesienią, świetnie wygląda w ogrodach naturalistycznych (szczególnie posadzony w większych grupach), posadzony w dużych grupach na trawnikach tworzy efektowne barwne plamy jesienią (jeśli posadzimy swobodnie rozrzucone na trawniku bulwy, uzyskamy piękną, naturalnie wyglądającą łąkę zimowitową), także do ogrodów skalnych. Sadzony w pojemnikach stanowi jesienną dekorację tarasów i balkonów, może być uprawiany też w domu – zbyt długo przechowywane bulwy zakwitną nawet bez gleby, wystarczy umieścić je w naczyniu z piaskiem, czy dekoracyjnym żwirem (po przekwitnięciu kwiatów bulwy należy wysadzić do gruntu);
  • Nadaje się na kwiat cięty;
  • Znajduje zastosowanie w lecznictwie, dawniej w medycynie ludowej, obecnie w farmakologii (wykorzystuje się bulwy oraz nasiona).

 

UWAGI:

  • Żółknącym latem liściom należy pozwolić zaschnąć, nie należy ich wycinać zanim zupełnie nie zamrą;
  • Ze względu na okres letniego spoczynku, w sąsiedztwie zimowitów należy posadzić rośliny, które zasłonią zasychające liście, a latem – puste miejsca na rabacie;
  • Nie wymaga corocznego wykopywania bulw, w jednym miejscu może pozostać kilka lat – wówczas kwitnienie jest bardziej obfite (ze świeżo posadzonej bulwy wyrośnie w pierwszym roku zwykle zaledwie kilka kwiatków – 3-6). Nadmiernie rozrośnięte zimowity wykopuje się pod koniec czerwca (kiedy liście zaschną), bulwy dzieli i ponownie sadzi się do gruntu od końca lipca do połowy sierpnia;
  • Ponieważ kwiaty mają tendencję do pokładania się, dobrym towarzystwem dla zimowitów są niskie rośliny okrywowe, które będą podpierać kwiaty, jednocześnie chroniąc je przed pobrudzeniem ziemią;
  • Bulwy mają (w zależności od odmiany) około 10 cm średnicy, są brunatne i okryte grubą brązową łuską;
  • Roślina silnie trująca – wszystkie jej części zawierają kolchicynę.

 

ODMIANY:

  • `Alboplenum` – kwiaty białe, pełne
  • `Album` – kwiaty białe
  • `Lilac Wonder` - kwiaty lilioworóżowe
  • `Pleniflorum`- kwiaty lilaróżowe, pełne
  • `Rubrum` – kwiaty purpurowe
  • `The Giant` - kwiaty bardzo liczne i duże (do 30 cm wysokości), dwubarwne – stosunkowo szerokie płatki są jasnoróżowe, w środku białe, kwiaty mocne, nie pokładają się
  • `Waterlily` – kwiaty fioletowo-różowe, pełne, duże (do 10 cm średnicy)
  • `Voilet Queen` – kwiaty fioletowo-purpurowe

 


Czytaj więcej...

Aster gawędka

Aster gawędka (Aster amellus)

 

Aster bylinowy o pokroju wzniesionej kępy lub lekko płożącym, w Polsce spotykany na stanowiskach naturalnych

LIŚCIE: zielone, lancetowate, liście i łodygi lekko owłosione, jesienią nie przebarwiają się

KWIATY: (VII) VIII – IX (X) (w zależności od odmiany), żółte środki (kwiaty rurkowate) otaczają kwiaty języczkowe w różnych odcieniach koloru różowego, fioletowego, niebieskiego lub czerwonego. Koszyczki kwiatowe średnicy 3 – 5 cm,  zebrane są w baldachogrona (średnicy do 15 cm) na wierzchołkach sztywnych, przeważnie nierozgałęzionych łodyg

OWOCE: bez znaczenia dekoracyjnego, pędy kwiatowe należy skracać po przekwitnięciu

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość (30) 40 – 60 (80) cm, szerokość 45 cm, zalecana rozstawa sadzenia 7 szt./m2, tempo wzrostu powolne

MROZOODPORNOŚĆ: całkowita

STANOWISKO:  słoneczne, ciepłe, znosi nawet miejsca suche i palące

GLEBA: średnio żyzna (daje sobie radę nawet na glebach ubogich), umiarkowanie wilgotna a nawet sucha i piaszczysta, przepuszczalna, wapienna, o odczynie lekko zasadowym. Na glebach żyznych i ciężkich gatunek krótkowieczny

CIĘCIE: po kwitnieniu należy przyciąć pędy kwiatowe

ROZMNAŻANIE: przez podział karp wiosną (IV/V) bądź jesienią (po kwitnieniu), lub przez wysiew nasion. Amatorsko można też rozmnażać z sadzonek pędowych, pobieranych wiosną (V – VI)

 

ZASTOSOWANIE:

 

UWAGI:

  • Roślina łatwa w uprawie, bez specjalnych wymagań uprawowo-pielęgnacyjnych;
  • Podobnie jak inne astry bylinowe bywa atakowany przez choroby grzybowe – przeważnie przez mączniaka prawdziwego, a także szarą pleśń i plamistość liści;
  • Gatunek długowieczny, choć na niewłaściwie dobranym stanowisku może wymagać odmładzania nawet co 3 – 4 lata. Jeśli stanowisko jest odpowiednie roślinę odmładzamy co 6 – 10 lat. Jeśli zauważymy osłabienie kwitnienia i zamieranie środkowej części kępy, wiosną wykopujemy karpę i dzielimy ją, wyrzucając jej najstarszą, środkową część;
  • Gatunek głęboko korzeni się, o czym należy pamiętać odmładzając roślinę;
  • Jesienią, po przekwitnięciu pędy należy przyciąć, a ziemię wokół rośliny ściółkować, np. rozłożonym kompostem.

 

ODMIANY:

  • Aster amellus var. praecox – zakwita wcześniej niż gatunek – już w VII
  • `Dunkler Schatz` - kwiaty niebieskofioletowe (VIII-IX), wys. 40 cm
  • `Emma Bedau` - kwiaty ciemnofioletowe (IX-X), wys. 60 cm
  • `Moerheim Gem` - kwiaty ciemnoniebieskie, duże (IX-X), wys. 50-60 cm
  • `Perry`s Favourite` - kwiaty różowoczerwone (IX), wys. 80 cm
  • `Rudolph Goethe` – kwiaty ciemne, niebiesko-fioletowe (VII-IX), wys. 60 cm
  • `Schöne von Ronsdorf` - kwiaty lila-różowe (IX-X), wys. 70 cm

 

GATUNKI POKREWNE:

 


Czytaj więcej...

Aster alpejski

aster alpejski (Aster alpinus)

 

Aster bylinowy tworzący poduszkowate kępy liści, nad którymi wznoszą się pędy kwiatowe. W Polsce występuje na stanowiskach naturalnych – w górach, na glebach wapiennych.

LIŚCIE: szarozielone, lancetowate, liście i łodygi pokryte miękkimi włoskami, jesienią nie przebarwiają się

KWIATY: V-VI, koszyczki kwiatowe (średnicy ok. 4-5 cm) składają się z żółtych kwiatów rurkowatych (tworzących środek kwiatu) i zebranych wokół oczka niebieskich lub fioletowych kwiatów języczkowych (u odmian – także białych). Kwiaty liczne, obficie rozwijają się pojedynczo na wierzchołkach wzniesionych, ulistnionych łodyg

OWOCE: bez znaczenia dekoracyjnego, pędy kwiatowe należy skracać po przekwitnięciu

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość 20 – 30 cm (u odmian waha się ona między 15 a 40 cm), szerokość do 45 cm (rozrasta się za pomocą podziemnych rozłogów), zalecana rozstawa sadzenia 10 – 12 szt./m2

MROZOODPORNOŚĆ: wystarczająca, aczkolwiek w chłodniejszych rejonach kraju warto rośliny okryć na zimę, np. stroiszem

STANOWISKO:  słoneczne

GLEBA: wykazuje dużą tolerancję co do gleby, preferuje jednak gleby żyzne, umiarkowanie wilgotne, przepuszczalne, wapienne, o odczynie lekko zasadowym

CIĘCIE: po kwitnieniu należy przyciąć pędy kwiatowe

ROZMNAŻANIE: przez podział kępy (wczesną wiosną lub po kwitnieniu), lub przez wysiew nasion (wczesną wiosną, lub w lipcu)

 

ZASTOSOWANIE:

  • Roślina ładnie i obficie kwitnąca. Ze względu na niewielkie rozmiary stosowana w ogrodach skalnych i do obsadzania suchych murków (ponieważ tworzy liczne pędy podziemne, nie nadaje się do bardzo małych skalniaków). Cenna roślina rabatowa do sadzenia z przodu rabat, stosowana także jako roślina obwódkowa. Dobrze komponuje się w ogrodach naturalistycznych i w stylu rustykalnym. Może być także uprawiana w pojemnikach;
  • Nadaje się na kwiat cięty.

 

UWAGI:

  • Roślina łatwa w uprawie o niewielkich wymaganiach uprawowo-pielęgnacyjnych;
  • Tworzy podziemne rozłogi przez co rozrasta się, tworząc luźną darń;
  • Przeważnie roślina krótkowieczna, karpy należy odmładzać co 3-4 lata – wiosną lub latem po przekwitnięciu kwiatów należy wykopać roślinę i podzielić ją, odrzucając środkową, najstarszą część karpy. Rośliny nieodmładzane z czasem kwitną słabiej i tracą zwarty pokrój;
  • Jesienią roślinę należy przyciąć przy ziemi i ściółkować np. ziemią kompostową;
  • Spośród astrów bylinowych jest to gatunek stosunkowo odporny na choroby grzybowe, jednak – podobnie jak inne gatunki tego rodzaju – bywa atakowany przez mączniaka prawdziwego.

 

ODMIANY:

  • `Albus` - kwiaty białe, wysokość 30 cm
  • `Deep Blue` - kwiaty ciemnoniebieskie, wysokość 30 cm
  • `Dunkle Schöne` - kwiaty ciemnofioletowe, wysokość 30 cm
  • `Goliat` - kwiaty fioletowo-niebieskie, jedna z wyższych odmian astra alpejskiego – dorasta do 40 cm wysokości
  • `Happy End` - kwiaty różowe, wysokość 25 cm
  • `Nancy Perry` - kwiaty intensywnie fioletowe, odmiana karłowa – osiąga zaledwie 15 cm wysokości
  • `Pinkie` - kwiaty różowe, wysokość 30 cm

 

GATUNKI POKREWNE:

 


Czytaj więcej...

Aster gawędka

aster gawędka (Aster amellus)

 

Aster bylinowy o pokroju wzniesionej kępy lub lekko płożącym, w Polsce spotykany na stanowiskach naturalnych

LIŚCIE: zielone, lancetowate, liście i łodygi lekko owłosione, jesienią nie przebarwiają się

KWIATY: (VII) VIII – IX (X) (w zależności od odmiany), żółte środki (kwiaty rurkowate) otaczają kwiaty języczkowe w różnych odcieniach koloru różowego, fioletowego, niebieskiego lub czerwonego. Koszyczki kwiatowe średnicy 3 – 5 cm,  zebrane są w baldachogrona (średnicy do 15 cm) na wierzchołkach sztywnych, przeważnie nierozgałęzionych łodyg

OWOCE: bez znaczenia dekoracyjnego, pędy kwiatowe należy skracać po przekwitnięciu

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość (30) 40 – 60 (80) cm, szerokość 45 cm, zalecana rozstawa sadzenia 7 szt./m2, tempo wzrostu powolne

MROZOODPORNOŚĆ: całkowita

STANOWISKO:  słoneczne, ciepłe, znosi nawet miejsca suche i palące

GLEBA: średnio żyzna (daje sobie radę nawet na glebach ubogich), umiarkowanie wilgotna a nawet sucha i piaszczysta, przepuszczalna, wapienna, o odczynie lekko zasadowym. Na glebach żyznych i ciężkich gatunek krótkowieczny

CIĘCIE: po kwitnieniu należy przyciąć pędy kwiatowe

ROZMNAŻANIE: przez podział karp wiosną (IV/V) lub po kwitnieniu. Amatorsko można też rozmnażać z sadzonek pędowych, pobieranych wiosną (V – VI)

 

ZASTOSOWANIE:

 

UWAGI:

  • Roślina łatwa w uprawie, bez specjalnych wymagań uprawowo-pielęgnacyjnych;
  • Podobnie jak inne astry bylinowe bywa atakowany przez choroby grzybowe – przeważnie przez mączniaka prawdziwego, a także szarą pleśń i plamistość liści;
  • Gatunek długowieczny, choć na niewłaściwie dobranym stanowisku może wymagać odmładzania nawet co 3 – 4 lata. Jeśli stanowisko jest odpowiednie roślinę odmładzamy co 6 – 10 lat. Jeśli zauważymy osłabienie kwitnienia i zamieranie środkowej części kępy, wiosną wykopujemy karpę i dzielimy ją, wyrzucając jej najstarszą, środkową część;
  • Gatunek głęboko korzeni się, o czym należy pamiętać odmładzając roślinę;
  • Jesienią, po przekwitnięciu pędy należy przyciąć, a ziemię wokół rośliny ściółkować, np. rozłożonym kompostem.

 

ODMIANY:

  • Aster amellus var. praecox - zakwita wcześniej niż gatunek – już w VII
  • `Dunkler Schatz` - kwiaty niebieskofioletowe (VIII-IX), wys. 40 cm
  • `Emma Bedau` - kwiaty ciemnofioletowe (IX-X), wys. 60 cm
  • `Moerheim Gem` - kwiaty ciemnoniebieskie, duże (IX-X), wys. 50-60 cm
  • `Perry`s Favourite` - kwiaty różowoczerwone (IX), wys. 80 cm
  • `Rudolph Goethe` – kwiaty ciemne, niebiesko-fioletowe (VII-IX), wys. 60 cm
  • `Schöne von Ronsdorf` - kwiaty lila-różowe (IX-X), wys. 70 cm

 

GATUNKI POKREWNE:

 


Czytaj więcej...

Aktinidia pstrolistna

aktinidia pstrolistna (Actinidia kolomikta)

syn. aktynidia, kiwi pstrolistne

 

Niewysokie pnącze, dekoracyjne przede wszystkim z ciekawie wybarwionych liści, a także rodzące jadalne smaczne owoce. Wspina się, owijając się pędami wokół podpór

LIŚCIE: sezonowe, jajowate (do 12 cm długości), brzegiem piłkowane, cienkie. Młode liście zielone (czasem brunatno nabiegłe), około maja szczytowa część niektórych liści przebarwia się na biało, a następnie (około czerwca) na różowo – tak więc w pewnym momencie liście są zielono-biało-różowe. Plamy te w różnym stopniu pokrywają blaszkę liściową (niekiedy niemal w całości). Z czasem większość plam stopniowo zanika i zielenieje. Liście intensywniej wybarwiają się okazy męskie (najprawdopodobniej) oraz rosnące na stanowisku słonecznym. Liście zaczynają się przebarwiać zwykle w 2-3 roku uprawy. Jesienią liście przybierają barwę żółtą, natomiast różowe przebarwienia (jeśli wcześniej nie zanikły) stają się karminowo-czerwone, lub brunatno-czerwone

KWIATY: V (VI), białe, drobne (średnicy około 1,5 cm), przyjemnie pachnące (niezbyt silnie). Kwiaty żeńskie są pojedyncze, bądź zebrane po 2-3 sztuki, natomiast kwiaty męskie rosną w gronach. Roślina zwykle dwupienna, choć istnieją odmiany jednopienne

OWOCE: owalna jagoda, drobna, około 2 – 3 cm długości (najmniejsze z uprawianych u nas gatunków aktinidii), zielonożółte, kształtem przypominające owoce agrestu, natomiast po przekrojeniu wyglądają jak miniaturowe owoce kiwi . Dojrzewają zwykle w drugiej połowie sierpnia (wcześniej niż owoce aktinidii ostrolistnej), owoce opadają niemal natychmiast po dojrzeniu, przez co ich zbiór jest utrudniony, są jadalne, smaczne. Ponieważ jest to gatunek dwupienny, aby uzyskać owoce należy posadzić obok egzemplarzy żeńskich przynajmniej jeden egzemplarz męski. Pierwszy raz owocuje zwykle w 4-5 roku uprawy.

OSTATECZNE ROZMIARY: dorasta do 2 – 4 m wysokości, tempo wzrostu szybkie (około 1-2  m rocznie). Jeśli uprawiamy rośliny dla owoców, optymalna odległość między roślinami to 5 m, natomiast egzemplarz męski powinien rosnąć w odległości maksymalnie 15 m (im bliżej tym lepiej). Aktinidia jest rośliną długowieczną, dożywa nawet do 50 lat, szybkorosnącą

MROZOODPORNOŚĆ: To najbardziej mrozoodporny gatunek aktinidii, dorosłe rośliny są całkowicie odporne na mróz (znoszą temperatury nawet do  -40oC, mogą być więc sadzone nawet w najzimniejszych rejonach Polski), młode rośliny należy jednak przed zimą zabezpieczyć okrywając podstawę i ziemię wokół rośliny grubą warstwą przekompostowanej kory, trocin bądź gałązek roślin iglastych. Ponieważ aktinidia wcześnie rozpoczyna wegetację wiosną, przymrozki wiosenne mogą ją uszkadzać, jednak po przemarznięciu regeneruje się, choć przeważnie w tym roku nie kwitnie i nie owocuje.

STANOWISKO:  słoneczne i ciepłe, osłonięte od wiatru, bez zastoisk mrozowych. Dobrze rośnie też w półcieniu, choć na stanowiskach nasłonecznionych liście lepiej się wybarwiają

GLEBA: aktinidia toleruje większość gleb ogrodowych, preferuje jednak gleby żyzne, o dużej miąższości warstwy uprawnej (gdyż głęboko się korzeni), świeże ale przepuszczalne, jednak nie przesychające (nie lubi suszy), o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym

CIĘCIE:  Sposób cięcia aktinidii zależy od tego w jakim celu ją uprawiamy. Aktinidii pstrolistnej, uprawianej jako pnącze ozdobne nie musimy ciąć regularnie, usuwa się jedynie pędy nadmiernie zagęszczone i wybujałe, roślina dobrze zniesie nawet silne przycinanie. Aktinidię należy przycinać pod koniec zimy (w styczniu bądź lutym – przycięta zbyt późno płacze), bądź latem (czerwcu-sierpniu). Nieprzycinana roślina również będzie rodzić owoce, jeśli tylko w pobliżu odmiany żeńskiej posadzimy odmianę męską, jednak jeśli chcemy uzyskać możliwie duże plony, aktinidia wymaga regularnego, silnego cięcia, a także odpowiednich podpór  – tak samo jak aktinidia ostrolistna.

 

ZASTOSOWANIE:

  • Jako roślina ozdobna – do obsadzania altan, trejaży, pergoli, czy ogrodzeń, może być sadzona również w pojemnikach (rośnie słabiej niż aktinidia ostrolistna). Roślina o atrakcyjnym pstrym zabarwieniu liści – osobniki męskie prawdopodobnie intensywniej się wybarwiają;
  • Jako roślina jadalna – owoce można jeść na surowo, robić z nich dżemy, galaretki, wina lub nalewki, a także suszyć (wówczas w smaku przypominają rodzynki). Jeśli chcemy uzyskać owoce pamiętajmy o tym, iż jest to gatunek rozdzielnopłciowy, a zatem obok odmian żeńskich powinniśmy posadzić w ogrodzie także egzemplarz męski (jeden osobnik męski może zapylić około 5-8 roślin żeńskich). Jeśli jednak zależy nam głównie na owocach aktinidii, bardziej polecana jest uprawa aktinidii ostrolistnej, która tworzy owoce nieco większe i obficiej owocuje.

 

UWAGI:

  • Roślina łatwa w uprawie, odporna na choroby i szkodniki, choć na suchych stanowiskach bywa atakowana przez przędziorki;
  • Roślina wrażliwa na suszę;
  • Pędy słabo się pną, więc początkowo wymaga podwiązywania do podpór;
  • Roślina rozdzielnopłciowa;
  • Wymaga stosunkowo silnego nawożenia;
  • Dość płytko się korzeni, należy więc uważać przy odchwaszczaniu lub spulchnianiu gleby wokół rośliny;
  • Owoce aktinidii, poza walorami smakowymi, są bogate w witaminę C, a także potas, wapń, żelazo i magnez, mają działanie przeciwutleniające, są także bogate w błonnik pokarmowy, a to tego są niskokaloryczne. Według niektórych źródeł, owoce aktinidii pstrolistnej mają nieco więcej witamin i soli mineralnych niż aktinidii ostrolistnej, czy aktinidii smakowitej;
  • Aktinidia pstrolistna wytwarza substancje, wabiące koty, które podgryzają liście i młode pędy, dlatego też jeśli koty odwiedzają nasz ogród, powinniśmy zabezpieczyć podstawę rośliny (szczególnie młodych) np. plastikową siatką.

 

ODMIANY ŻEŃSKIE:

  • `Sentyabraskaya` – owoce dojrzewają w sierpniu, są zielonożółte, smaczne i bardzo liczne, liście tej odmiany są pstre, ładnie wybarwiają się

 

ODMIANY MĘSKIE:

  • `Adam` – odmiana o szczególnie intensywnie wybarwiających się liściach, jest też dobrym zapylaczem dla egzemplarzy żeńskich

 

ODMIANY SAMOPYLNE:

  • `Dr Szymanowski` – większość źródeł podaje, iż jest to odmiana obupłciowa, w rzeczywistości należy przyjąć, że jest to odmiana żeńska, tworząca niekiedy nieliczne kwiaty męskie, zatem jeśli chcemy regularnie pozyskiwać owoce z tej odmiany, lepiej posadzić również egzemplarz męski (np. odmianę `Adam`). Owoce dojrzewają w sierpniu, są zielonożółte, zarumienione od strony nasłonecznionej, smaczne, dosyć liczne. Odmiana ta tworzy także ładnie wybarwione liście (jak gatunek)

 

GATUNKI POKREWNE:

 


Czytaj więcej...

Jeżówka purpurowa

 Jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea)

syn. Rudbekia purpurowa (Rudbeckia purpurea), rotacznica purpurowa, czesłota purpurowa

 

Bylina tworząca szerokie kępy o sztywnych wzniesionych pędach

LIŚCIE: sezonowe, zielone, jajowato-lancetowate na długich ogonkach, szorstko owłosione

KWIATY: (VI) VII – IX (X), duże (8-10, u niektórych odmian nawet 15 cm średnicy), kwiatostan w formie koszyczka, kwiaty rurkowe tworzą szpiczaste środki koloru pomarańczowo-brązowego (u odmian też żółte, zielone lub niemal czarne), otaczają je intensywnie różowo-fioletowe płatki języczkowe, u odmian też białe, żółte, pomarańczowe, czerwone, różowe, łososiowe, a nawet zielone (istnieją też odmiany pomponowe o charakterystycznie rozrośniętych środkach), rozwijają się na końcach sztywnych (pojedynczych lub rzadko rozgałęzionych) szorstko owłosionych pędów, u niektórych odmian pachnące, miododajne (licznie przyciągają motyle i pszczoły)

OWOCE: zaschnięte kwiatostany zachowują długo trwałość, można je zostawić jako zimowa ozdoba rabat (często wówczas daje samosiewy)

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość 80-100 (u odmian 30-150) cm, szerokość kępy 40-50  (u odmian 40-90) cm, zalecana gęstość sadzenia – 7 szt./m2

MROZOODPORNOŚĆ: całkowita, aczkolwiek niektóre nowe odmiany mogą wykazywać większą wrażliwość na mrozy

STANOWISKO:  lubi stanowiska ciepłe, słoneczne, toleruje również półcień

GLEBA: preferuje gleby żyzne, próchnicze (radzi sobie też na glebach niezbyt urodzajnych), średnio wilgotne, ale przepuszczalne (nie lubią zbyt wilgotnych gleb)

CIĘCIE: jeśli nie zależy nam na uzyskaniu nasion, wycinamy pędy kwiatostanowe po przekwitnięciu kwiatu, w ten sposób zapobiegniemy też powstawaniu samosiewów

ROZMNAŻANIE: gatunek - przez wysiew nasion (III pod osłonami lub IV wprost do gruntu, na miejsca stałe wysadzać IX), odmiany zwykle nie powtarzają cech rośliny matecznej – zalecane rozmnażanie przez podział (wiosną) lub sadzonki korzeniowe (wczesną wiosną), niekiedy jednak rośliny uzyskane z wysiewu nasion zebranych z odmian hodowlanych mogą dać ciekawe efekty kolorystyczne

 

ZASTOSOWANIE:

  • Jako roślina ozdobna: ze względu na łatwą uprawę i długi okres kwitnienia to cenna roślina rabatowa, szczególnie ładnie komponująca się z trawami ozdobnymi, lawendą, perowskią łobodolistną, astrami i nachyłkami. Efektownie wyglądają również duże grupy złożone z różnobarwnych odmian jeżówek. Doskonała roślina do ogrodów w stylu wiejskim i naturalistycznym, a także do założeń o charakterze preriowym i żwirowym;
  • Stosowana jest do suchych bukietów, świeże kwiaty po ścięciu nie zachowują długo świeżości;
  • Roślina miododajna;
  • Ziele i korzeń stosowane są w ziołolecznictwie. Stosowana wewnętrznie wzmacnia odporność i leczy wszelkie infekcje organizmu (popularne zioło do leczenia przeziębienia i grypy). Stosowanie zewnętrzne – w leczeniu zmian i uszkodzeń skórnych, łuszczycy, trądziku, owrzodzeń, opryszczce itp.

 

UWAGI:

  • Roślina łatwa w uprawie, odporna na choroby i szkodniki (niekiedy problem mogą stanowić ślimaki i śliniki);
  • Sztywne pędy kwiatowe przeważnie nie wymagają podpierania;
  • Wycinanie przekwitłych pędów kwiatowych przedłuża kwitnienie rośliny - pozostawione, niekiedy dają samosiewy;
  • Roślina stosunkowo krótkowieczna, co 3-4 lata należy odnawiać nasadzenia.

 

 


Czytaj więcej...

Kokornak wielkolistny

kokornak wielkolistny (Aristolochia macrophylla)

syn. (Aristolochia durior, Aristolochia sipho), szlachecki krzew

 

Pnącze o silnym wzroście, dekoracyjne przede wszystkim z okazałych liści. Wspina się, owijając się pędami i ogonkami liściowymi wokół podpór.

LIŚCIE: sezonowe, duże (do 30 cm długości), sercowate, w sezonie ciemnozielone z wierzchu, od spodu szarozielone, jesienią przebarwiają się na żółto i opadają po przymrozkach

KWIATY: V-VI, małe (2-4 cm długości), o oryginalnym kształcie zagiętej fajki w zielono-brązowym, bądź zielono-fioletowym kolorze, zakończone szerokim ciemnofioletowym, czasem nakrapianym,  kołnierzem. Kwiaty zwisają na długich szypułkach. Kształtem przypominają kwiaty roślin owadożernych, w rzeczywistości to tzw. kwiaty pułapkowe, które przetrzymują jakiś czas zwabione owady, aby „zmusić” je do zapylenia. Wydzielają delikatny zapach, wabiący owady (nieprzyjemny dla człowieka). Rozwijają się na tegorocznych pędach. Przeważnie są one ukryte pod liśćmi, przez co, niestety, są mało widoczne i łatwo je przeoczyć

OWOCE: Podłużne torebki (do 10 cm długości i 3 cm średnicy), o oryginalnym kształcie przypominającym żebrowane ogórki. Początkowo zielone, dojrzałe (IX) brązowieją i pękają na 6 części, rozsiewając nasiona. W według niektórych źródeł, owoce i nasiona dość rzadko się pojawiają w naszym klimacie, aczkolwiek bywają egzemplarze, które owocują każdego roku

OSTATECZNE ROZMIARY: wysokość do 10 (a nawet 15) m, tempo wzrostu szybkie – 1-2 m rocznie, choć w pierwszych latach po posadzeniu zwykle rośnie słabo. Roślina długowieczna (dożywa do kilkudziesięciu lat)

MROZOODPORNOŚĆ: Całkowita, jednak w pierwszych latach uprawy warto zabezpieczyć młode rośliny przed zimą, okrywając ich nasadę warstwą kory, bądź gałązkami roślin iglastych

STANOWISKO:  Najlepiej rośnie w półcieniu, dobrze znosi także cień (nawet głęboki), aczkolwiek wówczas może tworzyć mniej gęste osłony. Na stanowiskach słonecznych i przesychających jest często atakowany przez przędziorki. Lubi stanowiska zaciszne, nie lubi miejsc zbyt wietrznych

GLEBA: żyzna, świeża, nawet wilgotna (nie lubi suszy), ale przepuszczalna (najlepiej piaszczysto-gliniasta), o odczynie lekko zasadowym do obojętnego, choć znosi także gleby lekko kwaśne

CIĘCIE: w pierwszych 1-2 latach po posadzeniu możemy przyciąć pędy, aby pobudzić roślinę do lepszego rozkrzewienia, w późniejszych latach cięcie kokornaka ogranicza się do przycinania nadmiernie rozrośniętych pędów. Kokornak dobrze znosi nawet silne cięcie

 

ZASTOSOWANIE:

  • Dobra roślina osłonowa, sadzony przy ścianach, czy kratkach tworzy gęste zielone osłony – liście układają się dachówkowato, szczelnie pokrywając osłonę; ładnie wygląda także sadzony przy słupach, czy dużych drzewach – wówczas szczelnie je okrywa,
  • Ze względu na odporność na warunki miejskie, może być sadzona w zieleni miejskiej,
  • Może być również stosowana jako roślina okrywowa w miejscach półcienistych i zacienionych.

 

UWAGI:

  • Dobrze znosi warunki miejskie,
  • Ze względu na silny wzrost kokornak wymaga solidnych podpór, które wytrzymają ciężar rośliny.

 


Czytaj więcej...

Starsze artykuły